Rozwój kolei był jednym z najważniejszych czynników, które przekształciły Olsztyn z niewielkiego miasta powiatowego w regionalne centrum administracyjne i gospodarcze Warmii. Przełom nastąpił w latach 1871 - 1872, gdy do miasta dotarła linia kolejowa Toruń–Królewiec. Dzięki niej Olsztyn został włączony do sieci transportowej Prus Wschodnich i zaczął szybko zyskiwać znaczenie jako węzeł komunikacyjny.
Jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków techniki w Olsztynie są ceglane wiadukty kolejowe nad doliną rzeki Łyny.
Pierwszy, północny wiadukt powstał wraz z budową linii kolejowej do Królewca. Około 20 lat później dobudowano drugi, południowy wiadukt. Obie konstrukcje wykonano z czerwonej cegły w stylu typowym dla dziewiętnastowiecznej architektury kolejowej. Każda posiada trzy przęsła, długość ponad 68 metrów i wysokość około 21 metrów.
Dla Olsztyna kolej była tym, czym port dla Gdyni. Miasto istniało już ponad 500 lat, ale dopiero po 1872 roku weszło na drogę szybkiej modernizacji. Kolej przyciągnęła ludzi, kapitał, przemysł, wojsko i administrację. Dzięki niej średniowieczny gród nad Łyną przekształcił się w największe miasto Warmii i stolicę regionu.