Budynek, który widzicie przed sobą, został wzniesiony w latach 1912–1915, w okresie dynamicznego rozwoju Olsztyna. Dzięki kolei, nowym zakładom przemysłowym i szybko rosnącej liczbie mieszkańców miasto dawno wykroczyło poza średniowieczne mury. Nowy ratusz miał być widocznym symbolem tego awansu – znakiem nowoczesnego i pewnego siebie miasta.
Szczególną uwagę zwracają figury umieszczone na fasadzie budynku. Symbolizują one takie cnoty jak sprawiedliwość, mądrość, siła i pracowitość – cechy, które na początku XX wieku uważano za fundament dobrze funkcjonującego miasta.
Równie burzliwą historię ma plac przed ratuszem. Do 1933 roku nosił nazwę Placu Ratuszowego. W okresie rządów narodowych socjalistów został przemianowany na Adolf-Hitler-Platz. Po II wojnie światowej otrzymał nazwę Placu Wolności. Od 1998 roku jest to Plac Jana Pawła II.
Jeśli znajdziecie się tutaj w południe, możecie usłyszeć melodię płynącą z wieży ratuszowej. Codziennie o godzinie 12:00 rozbrzmiewa tam pieśń „O Warmio moja miła” – oficjalny muzyczny symbol Olsztyna i Warmii.
Kompozytor tej melodii, Feliks Nowowiejski, urodził się w 1877 roku w pobliskim Barczewie. W 1893 roku przybył do Olsztyna, gdzie mieszkał przez kilka lat i kontynuował edukację muzyczną. Pracował tutaj jako organista w kościele św. Jakuba, zdobywając doświadczenie, które stało się fundamentem jego późniejszej międzynarodowej kariery.
Z utalentowanego młodego muzyka z Warmii wyrósł jeden z najwybitniejszych polskich kompozytorów swojej epoki. Międzynarodową sławę przyniosło mu przede wszystkim oratorium „Quo Vadis”, wykonywane w wielu miastach Europy oraz w Stanach Zjednoczonych. Również opera „Legenda Bałtyku” oraz liczne kompozycje patriotyczne i religijne sprawiły, że jego nazwisko stało się znane daleko poza granicami regionu.
Dziś imię Feliksa Nowowiejskiego nosi Filharmonia Warmińsko-Mazurska. Dzięki temu nie tylko codzienna melodia płynąca z wieży ratuszowej, ale także jedna z najważniejszych instytucji kulturalnych miasta przypomina o jednym z najwybitniejszych muzyków związanych z Olsztynem.
